Piwik in het WordPress dashboard: webanalyse direct in het CMS

Piwik: uitstekend alternatief voor Google Analytics

Om je website te verbeteren en exact op het gedrag van de bezoekers af te stemmen, is een programma voor web tracking noodzakelijk. De belangrijkste online aanbieder op dit gebied is Google Analytics. Het gratis opensourceprogramma Piwik is een goed alternatief voor Google Analytics.

Het programma is in elk opzicht gelijkwaardig aan zijn grote concurrent en overtreft Google zelfs op vlak van privacybescherming: met Piwik kun je de verzamelde gegevens opslaan op je eigen server. Bovendien kunnen de noodzakelijke instellingen voor de rechtmatige toepassing van trackingmethodes veel eenvoudiger worden geconfigureerd dan bij Google Analytics. Daarnaast is de Piwik plug-in beschikbaar voor WordPress websites. Deze uitbreiding voor het contentmanagementsysteem is dankzij de zeer succesvolle toepassing vrij populair. Na de installatie van de plug-in activeer je Piwik in WordPress door een trackingcode te genereren en in te voeren. Hieronder laten wij zien hoe dit precies werkt en welke voordelen de uitbreiding van WP-Piwik biedt.


Piwik plug-in voor WordPress: veel functies en volledige controle

Piwik is een webtrackingprogramma dat gegevens over de bezoeken op je website analyseert en verwerkt tot statistieken. Na Google Analytics is het een van de meestgebruikte tools voor het analyseren van websites. Met Piwik ontdek je niet alleen hoe vaak en via welke route je website is bezocht, maar ook hoe de bezoekers zich op je website gedragen. Je ziet wanneer en hoe lang users op welke subpagina’s van je website zijn geweest. En je komt te weten of je bezoekers direct via het invullen van de URL, via een zoekmachine of via links van andere websites bij jou terecht zijn gekomen. Als je website is bezocht via een zoekmachine kun je bovendien zien naar welke zoektermen de gebruiker heeft gezocht. Met Piwik voor WordPress beschik je naast deze statistieken over nog vele andere features.

Met Piwik kun je ook controleren in hoeverre je je website performance targets bereikt. Wanneer bijvoorbeeld bepaalde subpagina’s veel worden bezocht, speciale bestanden worden gedownload of contactgegevens van gebruikers worden doorgegeven (bijvoorbeeld voor het versturen van een nieuwsbrief), kun je met Piwik nagaan hoe vaak dat gebeurt en hoe succesvol dit is. Naast veel andere nuttige functies kun je met het programma ook automatisch een verslag laten maken over het gebruik van je website. In tegenstelling tot Google Analytics heb je bij Piwik de mogelijkheid om het programma op je eigen server te installeren – ook de verzamelde gegevens kunnen op je eigen server worden opgeslagen (Google Analytics slaat alle gegevens op de Google-server op, wat vragen oproept over de privacybescherming). De tool is dus een interessant alternatief voor gebruikers die grote waarde hechten aan de beveiliging van online data.

De ontwikkelaars van de webtrackingtool bieden met Piwik PRO ook een betaalde cloudversie van de applicatie aan, waarbij je gebruik kunt maken van o.a. premiumfuncties, ondersteuning en een klantenservice.


Belangrijke functies van Piwik in het WordPress dashboard

In 2009 is versie 0.2.0 van de plug-in onder de naam WP-Piwik voor het eerst gepubliceerd – dit was de eerste publiek toegankelijke Piwik-uitbreiding voor WordPress. André Bräkling (de ontwikkelaar van de plug-in) kondigde medio 2015 aan dat het zijn team was gelukt om WP-Piwik als volledige geïntegreerde webanalysetool voor WordPress te maken. Gebruikers van de uitbreiding beschikken over een groot aantal functies en evaluatiemogelijkheden– met Piwik voor WordPress heb je in je dashboard toegang tot o.a. de volgende functies:

  • Statistieken over het gebruik van afzonderlijke WordPress websites:
    • Locatie van de bezoekers en tijdstip van het bezoek op de site
    • Informatie over het besturingssysteem, de browser (behalve het type kun je ook zien welke plug-ins geactiveerd waren tijdens het bezoek op je site) en het type device van de bezoeker (bijvoorbeeld desktop-pc, tablet of smartphone)
    • Bron van de bezoekers (is de website bezocht via een link of na invoeren van het adres in de URL-balk van de browser?)
    • Handelingen van de user op de website (welke links zijn aangeklikt, waar is op de site naartoe gescrold, etc.)
    • Tijdsduur van het bezoek aan de website
    • Wereldkaart waarop alle websitebezoekers in realtime worden gelokaliseerd
    • Met de functie ‘’Row Evolution“ kunnen uit de verzamelde data bepaalde categorieën worden geselecteerd waarvan de ontwikkeling in een zelf te bepalen periode met elkaar kan worden vergeleken
  • E-commerce tracking: documentatie van verschillende handelingen die bezoekers van de webshop hebben uitgevoerd (bestellingen, aanpassen van de inhoud van de winkelwagen, oproepen van product- en categoriepagina’s).
  • Aan de website gekoppelde targets vaststellen en analyseren: handelingen, zoals het downloaden van bepaalde bestanden, de registratie voor een gebruikersaccount of een nieuwsbrief, of het oproepen van bepaalde websites of video’s kunnen worden verzameld en geanalyseerd.
  • Gegevens over de snelheid van de bestandsoverdracht van de website: hoe snel verschijnt de content van de website bij de bezoekers?
  • Analyse van het gebruik van de interne zoekfunctie: evaluatie van de zoektermen die de bezoekers in de interne zoekmachine van een website hebben ingevoerd en het algemene gebruik van de zoekfunctie.
  • Comment functie: notities (bijv. over statistieken, analyseresultaten en daaraan toe te schrijven veranderingen van een website) kunnen eenvoudig worden vastgelegd met de comment functie.

Piwik voor WordPress: Belangrijke functies

Piwik plug-in installeren

Hoewel de installatie van Piwik niet zo snel gaat als bij Google Analytics, is het inrichten ook niet heel lastig. De software van Piwik moet in ieder geval draaien op je webserver– dit is ook noodzakelijk als je de webanalysetool alleen in WordPress met de plug-in wilt gebruiken.


Piwik installeren op je server

Om je website met Piwik te koppelen, heb je toegang nodig tot de webserver van de website die je met webtracking wilt analyseren. Om in het WordPress dashboard Piwik te kunnen gebruiken moet je het programma eerst inrichten op de webserver die met je WP-site is verbonden. De installatie van het programma is heel eenvoudig:

  1. Ga voor het downloaden van het programma naar de officiële Piwik-website.
  2. Pak het zipbestand uit.
  3. Upload de uitgepakte map helemaal in de binaire modus met een FTP-client naar je server. Het is raadzaam om hiervoor een nieuwe Piwik-map aan te maken.
  4. Op de server kun je Piwik in een submap van je website (voorbeeld: http://example.com/piwik) opslaan, of een eigen subdomein voor het programma maken (voorbeeld: http://piwik.example.com).
  5. Roep in je webbrowser het Piwik-domein op dat je in stap 4 hebt gemaakt. Een assistent leidt je nu door het installatieproces.
  6. Nadat de installatie-assistent de systeemvereisten heeft gecontroleerd, worden de noodzakelijke gegevens opgevraagd via je database. Je kunt voor Piwik een nieuwe database inrichten bij je hostingdienst. Piwik vereist een MySQL- of MariaDB-database.
  7. Nu bepaal je de internetsite die met Piwik moet worden geanalyseerd (later kun je ook nog andere websites toevoegen).
  8. Vervolgens verschijnt er een code. Dit is een zogenaamde trackingcode die gekoppeld is aan websites en zo het gedrag van de bezoekers kan volgen, en dus zeer belangrijk is voor de webanalyse. Om je volledige website met Piwik te kunnen evalueren, kopieer je de trackingcode in elke website die je wilt analyseren. Als je gebruikmaakt van een contentmanagementsysteem, voldoet het over het algemeen om deze code eenmalig in de footer voor de afsluitende body tag in te voeren. Je site is nu verbonden met Piwik en kan worden geanalyseerd door de tool.

Piwik voor WordPress: installeren op je server

Piwik in WordPress inrichten met een trackingcode

Als je Piwik wilt verbinden met je WordPress-site kan dat het makkelijkst door de uitbreiding WP-Piwik (de officiële Piwik plug-in voor WordPress) te gebruiken. Hiermee kun je automatisch de Piwik-code in WordPress toevoegen, waardoor stap 8 van de uitleg hierboven niet meer hoeft te worden uitgevoerd. Volg hiervoor na de installatie van Piwik de volgende stappen:

  1. Meld je aan bij WordPress.
  2. Ga naar het menu, selecteer ‘’Plugins’’ en zoek naar ‘’WP-Piwik’’. Installeer en activeer deze plug-in.
  3. Klik in WordPress op het tabblad ‘’Instellingen’’ → ‘’WP-Piwik’’. Voer bij ‘’Piwik URL’’ het Piwik-adres van je website in. In het volgende veld voer je je auth-token in. De auth-code kun je vinden door je Piwik-domein op te roepen en onder de rubriek ‘’API’’ in de persoonlijke instellingen te kijken. Als je de URL en de auth-token bij WordPress hebt ingevoerd, sla je de veranderingen op.
  4. Wissel nu naar de tab ‘’Activeer tracking’’ in de instellingen van WP-Piwik, verander de trackingcode in ‘’Standaard tracking’’ en sla dit op.
  5. Ga terug naar de tab ‘’Met Piwik verbinden’’. Hier verwijder je het vinkje bij autoconfiguratie en sla je de veranderingen op. Nu kun je bij de rubriek ‘’Kies de site’’ je website aanklikken.
  6. Nadat je je website hebt geselecteerd en ook deze verandering hebt opgeslagen, is Piwik in je WordPress-account ingericht. Nu kun je de tool via het WordPress dashboard of door de URL van Piwik in je browser in te voeren, oproepen.

Piwik voor WordPress: trackingcode

Bediening en privacybeschermende configuratie van de Piwik plug-in

Of je nu Piwik voor WordPress of via je domein gebruikt, het programma bedien je altijd via een overzichtelijke gebruikersinterface in de browser die je inzicht geeft in de gewenste statistieken. De menunavigatie wordt door sommige users ervaren als wat onoverzichtelijker dan bij Google Analytics, maar als je eenmaal begrijpt hoe het werkt, zou de bediening van Piwik voor de meeste gebruikers geen problemen meer moeten opleveren. Je kunt ook mobiel toegang krijgen tot de gebruiksgegevens van je website – voor Android en iOS is een Piwik-app beschikbaar. Piwik blinkt vooral uit op het gebied van de gegevensbescherming van verzamelde informatie. De tool kan eenvoudig worden ingesteld, zodat hij voldoet aan specifieke voorwaarden inzake privacybescherming.

Wat betreft de wettelijke positie van Analytics-programma’s is er in Nederland nog geen sprake van algemene consensus. Het opslaan van IP-adressen van websitebezoekers en het gebruikmaken van cookies is bijvoorbeeld alleen onder bepaalde voorwaarden toegestaan. Om Piwik conform de Nederlandse gegevensbescherming te kunnen gebruiken, moet je sommige instellingen aan de tracking van de software veranderen. Wij bespreken hier de noodzakelijke aanpassingen wat betreft de IP-adressen en het gebruik van cookies.


IP-adressen van bezoekers automatisch maskeren

Over het algemeen worden IP-adressen gezien als persoonlijke gegevens die niet zomaar mogen worden opgeslagen. De ontwikkelaars van Piwik beseffen dat webtracking snel kan botsen met de wettelijke regels en stellen gebruikers opties ter beschikking voor het aanpassen van de webanalyse. Zo kunnen bijvoorbeeld de IP-adressen van websitebezoekers automatisch worden geanonimiseerd, waardoor een legale webtracking is gewaarborgd.

Het anonimiseren van de IP-adressen van alle websitegebruikers is in een paar klikken geregeld: hiervoor moet je in de Piwik software die op de server is geïnstalleerd alleen een paar veranderingen aanbrengen onder ‘’Instellingen’’ → ‘’Privacy’’. In het menu ga je akkoord met ‘’Anonimiseer de IP-adressen van bezoekers’’ en leg je in de verdere instellingen ook vast dat de laatste twee bytes van de IP-adressen van alle websitebezoekers gemaskeerd moeten worden. Ook in het laatste veld ga je ermee akkoord dat de geanonimiseerde IP-adressen worden gebruikt voor de analyse van de bezoeken.

Deze instellingen houden wel een aanzienlijke beperking in voor de geolokalisatie van de gebruikers (in plaats van de stad en regio kan alleen het land nog worden achterhaald van waaruit de bezoeker de websites bezoekt). Maar je webtracking is niet in strijd met de verschillende rechterlijke uitspraken – wat natuurlijk zwaarder weegt.


Opt-out aanbieden

Naast het maskeren van het IP-adres moet je ook absoluut nog een voorzorgsmaatregel nemen in verband met de privacybescherming: bezoekers van de website moeten kunnen beslissen of hun gebruiksgegevens in geen geval worden geregistreerd – deze optie wordt opt-out genoemd. Dit kan met behulp van een HTML-element dat iframe wordt genoemd. De code snippets kun je vinden in het Piwik-menu onder ‘’Privésfeer’’ (helemaal onderaan de pagina). Het is heel eenvoudig om de opt-out in te sluiten door de getoonde code te kopiëren en in een website te plakken.

Na het implementeren van de opt-out HTML-code kunnen de gebruikers van de website met één klik beslissen dat hun gegevens niet worden gedocumenteerd. Er wordt een cookie in de browser van de bezoeker aangemaakt die tracking van Piwik voorkomt.


WordPress en Piwik plug-in: wat te doen als er een foutmelding optreedt?

Het kan gebeuren dat Piwik fouten vertoont bij het tracken. Dit komt in het algemeen vaker voor bij een zelfgehoste Piwik-installatie dan bij de analysetool van Google – de belangrijkste reden hiervoor is dat je zelf het programma moet onderhouden (in tegenstelling tot Google Analytics). Vaak ontbreekt er een update van Piwik die de problemen bij webtracking veroorzaakt. De ontwikkelaars van Piwik publiceren regelmatig nieuwe versies van hun opensource-applicatie.

Wanneer er na een update van de software nog steeds foutmeldingen zijn, kun je terecht op het officiële (grotendeels Engelstalige) forum van Piwik. Regelmatig optredende problemen met het programma worden ook besproken op de website van Piwik in de sectie ‘troubleshooting’. Daar is informatie te vinden over ruim 50 verschillende thema’s. De ondersteuning is wel Engelstalig.

Als je je niet bezig wilt houden met het onderhouden en updaten van de tool, of er simpelweg niet genoeg verstand van hebt, kun je gebruikmaken van de premiumversie van Piwik. De applicatie is dan niet meer gratis, maar daarvoor profiteer je wel van verschillende ondersteuningsmogelijkheden van de ontwikkelaars van Piwik (bijvoorbeeld installatie en inrichting van het programma, advies over de werking van Piwik etc.).


Professionele webtracking met Piwik– ook in het WordPress dashboard

Samengevat is Piwik een webanalyseprogramma dat uitblinkt door de vele functies en de mogelijkheden van het gebruik volgens de privacywetgeving. Ook de WP-plug-in waarmee je direct in de back-end van WordPress de resultaten van de Piwik-tracking kunt zien, heeft overtuigende functies en is gebruiksvriendelijk. Al met al maakt dit Piwik tot een zeer uitgebreid webtrackingprogramma dat bovendien gratis beschikbaar is.

Wees bij het gebruik van de webanalysetool steeds op de hoogte van de juridische voorwaarden op het gebied van privacybescherming. Verder is het belangrijk om de software goed te onderhouden en voortdurend te updaten. Als je dat te veel werk vindt of niet over de nodige kennis beschikt voor het beheer, zou de betaalde versie Piwik PRO een goed alternatief voor je kunnen zijn. Hier wordt niet alleen de software onderhouden, maar kun je ook gebruikmaken van ondersteuning, extra functies, enzovoort.

Tot slot is er nog een ding waar je aandacht aan moet schenken: zodra je het programma hebt gekoppeld aan een website en gebruikt voor webanalyse, moet je ook in de privacyverklaring van de website duidelijk vermelden dat Piwik wordt gebruikt.

  • Gecertificeerde veiligheid

    Gecertificeerde veiligheid
  • Beste hostingbedrijf

    Beste hostingbedrijf
  • MKB Best Choice

    MKB Best Choice
  • Professionele support

    Professionele support
  • Hosted in Germany

    Hosted in Germany