Om het juiste content management systeem (afgekort CMS) voor een webproject te vinden, is soms makkelijker gezegd dan gedaan; het aanbod is immers oneindig. En hoe completer het CMS, hoe complexer het gebruik, en hoe groter de vereisten wat betreft administrator en hardware. Waar grote CMS’en, zoals Drupal, Joomla of Typo3, alleen draaien in combinatie met een database met voldoende opslagruimte, slaat een CMS zonder database de data direct op de webruimte op.
Een CMS bestaat uit software voor het creëren, bewerken en beheren van content voor websites en andere media. Je kunt er dankzij de grafische interface vaak zonder uitgebreide HTML- of programmeerkennis gebruik van maken. De meeste CMS-programma’s bieden plug-ins om features aan te vullen, zoals contactformulieren, polls en kalenders.
Bij de meeste CMS-prgramma’s wordt de content van posts of pagina’s afzonderlijk van de layout in aparte databases ingevoerd, zoals MySQL of MariaDB. Een eenvoudig CMS gebruikt in plaats van zo’n uitgebreide database een bestand om de data in op te slaan, zoals een Markdown-bestand of flat files. Het CMS gebruikt in dit laatste geval tekst- of XML-bestanden. Waar een gewoon CMS voor de uitwisseling met de webserver eerst de benodigde informatie uit de database oproept, vervalt deze stap bij een CMS zonder een database als MySQL.
Eenvoudig CMS: voor- en nadelen
De keuze om wel of niet voor een CMS zonder database te gaan, hangt van veel factoren af. Onderstaand overzicht laat de voor- en nadelen van een simpel CMS zien:
+ CMS-systemen zonder database houden het meestal simpel en beperken zich tot de essentie, dus je hebt het snel onder de knie.
+ Back-ups zijn snel voltooid: het is niet nodig een aparte back-up van de database te maken. Je hoeft enkel de gegevens van de webspace te downloaden.
+ Rechtstreekse overdracht van opgeroepen informatie vanaf de webserver, zonder omweg via een database. Je profiteert dus van korte laadtijden en hebt snel beschikking over je webproject.
+ Een simpel CMS behoeft in de regel alleen wat webspace en stelt geen speciale eisen aan de hardware en hosting.
Naast de genoemde voordelen, zitten er ook nadelen aan een CMS zonder database:
- Een databaseloos CMS biedt beperkte mogelijkheden. Daarom is het alleen geschikt voor kleinere projecten met een gering aantal statische pagina’s. Dynamische websites kunnen niet zonder database worden gebouwd.
- Eenvoudige CMS-systemen hebben meestal kleine communities, dus sta je er met vragen of problemen vaak alleen voor en ben je op handleidingen aangewezen – als die al voorhanden zijn.
- Er is een beperkte verspreiding van CMS-software en de code is vaak niet erg toegankelijk. Daarom wordt een simpel CMS voor ontwikkelaars al snel oninteressant en dit gaat ten koste van de doorontwikkeling.
- Een eenvoudig CMS vereist een uiterst gestructureerde en overzichtelijke aanpak, anders kan het lastig zijn om specifieke content terug te vinden.
Wanneer een eenvoudig CMS?
De voor- en nadelen van een CMS zonder database suggereren al dat deze software-oplossing niet voor elk content-project geschikt is. We kunnen stellen dat de voordelen van een databaseloos CMS vooral voor kleinere websites gelden. Immers, het ontbreken van een database beïnvloedt weliswaar de performance van een website positief, maar heeft voor de structuur van grote projecten eerder een negatief effect. Bovendien is het niet mogelijk om een dynamische website te combineren met een simpel CMS. In geval van constante updates en veel interactie met bezoekers kun je dus beter geen gebruikmaken van een eenvoudig, databaseloos CMS. Hetzelfde geldt voor grote websites, omdat een CMS zonder database geen complexe structuur ondersteunt.
Toch zijn er projecten die hun voordeel doen met een databaseloos CMS: kleine websites met eenvoudige structuren en zonder buitensporig veel pagina’s zijn effectief met een dergelijk CMS te bouwen. Een eenvoudig CMS is dus vooral geschikt voor kleine bedrijven of zzp’ers, die een overzicht van hun diensten willen presenteren. Ook kun je een blog probleemloos bijhouden met een CMS zonder database.
Een wezenlijk voordeel van een simpel CMS is dat er geen hardware nodig is om een databaseserver te laten draaien. Zo bespaar je kosten en hoef je geen complexe back-ups te genereren. Daar hebben vooral beginners profijt van, aangezien de eenvoudige en overzichtelijke structuur ook een gemakkelijke instap ondersteunt.
Kleinere en middelgrote homepages
Blogs
Presentatie van diensten (bedrijven, zelfstandigen)
Webwinkels
Nieuwssites
Online diensten
Websites met veel multimediacontent
Drie CMS'en zonder database
Een simpel CMS is vooral interessant voor beginners. Echter, het aanbod is eindeloos. Enerzijds zijn er een aantal eenvoudige CMS-systemen die de basisfuncties bieden en naar behoefte met plug-ins kunnen worden uitgebreid. Anderzijds vind je systemen waarbij talrijke extensions standaard al geïntegreerd zijn. Hieronder drie CMS'en zonder een database als MySQL of Maria DB.
Het motto van GetSimple CMS – ”GetSimple has everything you need, and nothing you don’t” – kan niet passender. Want de opensource-software van GetSimple CMS, voorzien van GPLv3-licentie, onderscheidt zich door de minimalistische structuur, die het belangrijkste vooropstelt en met plug-ins uitgebreid kan worden. Aangezien de code voor de software vrij toegankelijk is en bewerkt mag worden, kun je het eenvoudige CMS-systeem optimaal naar eigen wens aanpassen. De data worden in XML-formaat op de betroffen webspace opgeslagen. Hier de feiten op een rij:
Installatie binnen 5 minuten
Intuïtieve gebruikersinterface
Undo-functie voor alle wijzigingen
Meerdere backend-accounts in te stellen
Eersteklas documentatie (Wiki)
Zeer actieve community
HTML5-template
Voor het eenvoudige CMS-systeem Grav heb je alleen een webserver en PHP 5.4 of hoger nodig. De focus van de ontwikkelaar ligt op snelheid, eenvoud en flexibiliteit. Dat merk je al bij de gemakkelijke installatie, waarbij je enkel een ZIP-bestand hoeft te downloaden en uitpakken! Dankzij het optioneel beschikbare online administrator-panel is het genereren en beheren van content (Markdown of HTML) kinderspel. De opensource-toepassing is vanuit MIT erkend en mag vrij gebruikt en aangepast worden. De features samengevat:
Uitstekende documentatie
Sterke zoekfilter
Gemakkelijk CMS-templates creëren
Meerdere back-endaccounts en -rechten
Spectaculaire afbeeldingfuncties (Image Media Processing)
Meertalige websites ondersteund
”Easy to install. Easy to use. Flexible as hell.” – klinken de basisprincipes van het eenvoudige CMS Kirby. Ook al is de softwarecode vrij toegankelijk, voor het publiceren van je webproject dien je wel een licentie aan te schaffen. De kosten zijn gering en, gezien het brede scala aan geboden functies van dit simpele CMS, te overzien. Tot aan de lancering van je website kun je naar hartenlust alle opties uitproberen. Bovendien overtuigt Kirby met het handige pagina-layout-concept met CMS-templates en snippets, dat net zoals bij Grav via een optioneel webpanel te gebruiken is. De gegevens worden in een gemodificeerd Markdown-bestand (Kirbytext) op de webspace opgeslagen. De kenmerken van Kirby zijn als volgt op te sommen:
Snelle installatie, inclusief instructie
Wijzigingen per FTP, netwerkstation of Dropbox
Uitgebreide community
jQuery-achtige programmeer-interface
Later verbinding met database mogelijk
Diverse plug-ins en CMS-templates beschikbaar
CMS zonder database: de overweging waard
Bovenstaande drie voorbeelden zijn slechts een greep uit de grote massa beschikbare opensource-CMS'en zonder database. Het basisidee is hetzelfde: de software biedt alleen wat werkelijk relevant is, om de maximale performance van het webproject te waarborgen. Beginners wordt aangeraden eerst rond te kijken op de CMS-markt voor kleine websites en in alle rust een eenvoudig CMS uit te proberen. Of je bepaalde functies überhaupt nodig hebt, hangt mede van je voorkennis af.
Een simpel CMS is voor kleine websites met een eenvoudige structuur uitermate geschikt, bijvoorbeeld voor bedrijven en persoonlijke of professionele blogs. Websitebeheerders besparen door een eenvoudig CMS niet alleen op de kosten voor hardware, maar ook op laadtijden.
