Een AI-chatbot is een programma waarmee je in gewone taal een gesprek voert. Je typt een vraag in een invoerveld, het programma antwoordt in volledige zinnen. Een klassieke zoekmachine geeft je een lijst met links, een AI-chatbot formuleert het antwoord zelf. Bekende voorbeelden zijn ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot en STRATO GPT.
De afkorting "AI" staat voor kunstmatige intelligentie. Het gaat om een taalmodel dat getraind is op enorme hoeveelheden tekst en daaruit heeft geleerd hoe taal is opgebouwd. Het haalt antwoorden niet uit een database, maar formuleert ze woord voor woord opnieuw.
Simpel gezegd verloopt dat in drie stappen: het model knipt je invoer op in kleine bouwstenen, verwerkt die met wat het tijdens de training over taal heeft geleerd, en berekent daaruit een waarschijnlijk vervolg.
Belangrijk om te begrijpen is waar de kennis voor het antwoord vandaan komt. Daarvoor zijn er drie bronnen:
Getrainde kennis: Wat het model uit zijn trainingsdata heeft geleerd. Die kennis loopt tot een bepaalde datum; wat daarna gebeurde, weet het model niet.
Websearch: De chatbot zoekt voor het antwoord op internet, mits de bot daartoe toegang heeft.
Eigen documenten: Je uploadt een bestand en de chatbot beantwoordt vragen op basis daarvan.
Welke soorten chatbots zijn er?
Met AI-chatbot worden in de praktijk twee verschillende toepassingen bedoeld. Daarnaast is het de moeite waard om ook de oudere variant zonder kunstmatige intelligentie te bespreken, die je ook vandaag nog op veel websites tegenkomt.
Regelgebaseerde chatbots werken met een beslisboom: je klikt door een soort keuzemenu en elke keuze leidt naar een vooraf vastgelegd antwoord. Wijkt je vraag van het script af, dan loopt het gesprek vaak vast of belandt het in een lus.
Een AI-chatbot herkent daarentegen de bedoeling achter je woorden. De zin "heb vorige week iets besteld, waar blijft dat nou" bevat niet het sleutelwoord "bestelstatus" en geen bestelnummer. Een taalmodel begrijpt de vraag toch, ook met typefouten of in spreektaal. Om de vraag te kunnen beantwoorden, is wel nog steeds toegang tot de bestelgegevens nodig.
Jij stelt een vraag, AI geeft antwoord. Je laat bijvoorbeeld een tekst opstellen, een tabel analyseren of een offerte formuleren. In deze groep vallen ChatGPT, Gemini en STRATO GPT. Zulke hulpmiddelen vallen vaak onder de noemer AI-assistent.
Deze chatbot staat op je website en antwoordt je bezoekers namens jou. De informatie voor de antwoorden haalt de chatbot uit jouw eigen content, de algemene training levert vooral het taalvermogen. Vooral betrouwbaarheid is hier belangrijk, creativiteit slechts in mindere mate.
Een chatbot beantwoordt vooral vragen en voert hooguit losse, vooraf vastgelegde taken uit, zoals een afspraak inplannen. AI-agents werken anders: zij voeren taken die uit meerdere stappen bestaan volledig zelfstandig uit.
AI-chatbots vergelijken: vijf criteria
Rankings van verschillende AI-modellen op basis van vastgelegde tests verouderen snel, omdat grote aanbieders in korte tijd nieuwe versies uitbrengen. Nuttiger is een vergelijking van AI-chatbots op basis van criteria die niet zo snel veranderen. De tabel laat zien waar je op moet letten.
Criterium
Waar je op let
Waarom het telt
Verwerkingslocatie
Waar staan de servers en onder welk recht valt de aanbieder zelf?
Bij persoonsgegevens bepaalt dit welke garanties de AVG vereist
Omgang met invoer
Worden je teksten gebruikt voor de training van het model?
Anders verlies je de controle over waarvoor je content verder wordt gebruikt
Limieten
Hoeveel berichten per dag en wordt de snelheid beperkt?
Een limiet kan je werk vertragen
Kennisbronnen
Is er websearch en uploadfunctie voor documenten?
Zonder deze functies blijft het antwoord steken bij de trainingsstand
Taalkwaliteit
Klinken de Nederlandse antwoorden natuurlijk of valt de tool terug op Engels?
Herschrijven kan de tijdwinst snel tenietdoen
De bekende aanbieders leggen elk een ander accent, bijvoorbeeld bij de koppeling met eigen diensten (Gemini met Google, Copilot met Microsoft 365) of bij onderzoek met bronvermelding (Perplexity). Check verschillende tools om de Nederlandse taalkwaliteit te testen. Gebruik je al een tool en overweeg je over te stappen? Op de volgende pagina vind je een ChatGPT-alternatief.
Waarvoor je een AI-chatbot in het dagelijks leven gebruikt
Een succesvolle start begint met een concrete taak. Deze toepassingen werken ook zonder voorkennis:
Een afwijzing of afspraakbevestiging laten formuleren
Een lange pdf uploaden en de kernpunten laten samenvatten
Een tekst laten vertalen naar het Engels of Frans
Steekwoorden uit een overleg uitwerken tot een verslag
Een formule uit een spreadsheet laten uitleggen
Hoe goed het antwoord is, hangt sterk af van hoe precies je vraagt. Noem doelgroep, lengte en toon, dan bespaar je jezelf meerdere correctierondes. Welke vragen een bruikbaar resultaat opleveren en welke je nog moet controleren, laat de pagina Vragen stellen aan AI zien.
Begin met een taak uit je werkweek die je toch al moet doen. Vergelijk het resultaat van AI met je eigen versie. Zo zie je snel waar de tool je werk uit handen neemt.
Grenzen: wat een AI-chatbot niet kan
Omdat een taalmodel antwoorden formuleert en niet opzoekt, kan ook een overtuigend klinkend antwoord fout zijn. Verzonnen gegevens worden ook wel hallucinaties genoemd. Ze komen vooral voor bij cijfers, data en bronnen — precies waar de getrainde kennis gaten kan vertonen. Check juridische en financiële gegevens altijd op basis van de oorspronkelijke bron.
Twee andere punten horen bij een realistisch beeld. Een AI-chatbot vervangt geen vakadvies van experten, bijvoorbeeld bij fiscale of juridische vragen. En persoonsgegevens horen alleen thuis in tools waarvan duidelijk is waar de gegevensverwerking plaatsvindt: waar staan de servers, wie heeft er toegang en wordt je invoer gebruikt om het model te trainen? Zonder een duidelijk antwoord op die drie vragen ga je uit van het ongunstigste scenario.
Smart AI
STRATO GPT
€ 5 per maand
Setupkosten: € 0
1 maand gratis
Smart AI
STRATO GPT
€ 0 per maand
1 maand gratis
daarna € 4 / mnd.
Setupkosten: € 0
Alle prijzen incl. btw
AI-chatbots van STRATO
STRATO GPT is een AI-chatbot voor je eigen werk. Bij vier van de vijf criteria uit de tabel scoort de tool als volgt:
Verwerkingslocatie: Chats, documenten en kennisbanken worden verwerkt in Europese datacenters, een doorgifte naar derde landen vindt niet plaats.
Omgang met invoer: Je content wordt op geen enkel moment gebruikt om AI-modellen te trainen.
Limieten: Het aantal chats wordt niet beperkt en de snelheid wordt niet beperkt. Ook de denkmodus kun je onbeperkt gebruiken.
Kennisbronnen: Websearch en het uploaden van documenten zijn inbegrepen. Veelgebruikte documenten plaats je in een kennisbank.
Werk je met persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie? Let dan vooral op de eerste twee punten. Via het vaste "AI-team" in de zijbalk beschik je bovendien over acht gespecialiseerde assistenten, bijvoorbeeld voor communicatie, programmeren of reclameteksten. Kies je voor een looptijd van 12 maanden? Dan test je STRATO GPT de eerste maand gratis.
Voor het tweede toepassingsgebied, AI-chatbots voor je klanten, is er de AI chatassistent. Deze assistent integreer je eenvoudig op je website. Hij beantwoordt vragen op basis van informatie die je zelf uploadt of die op je website staat.
Veelgestelde vragen over AI-chatbots
Ja, ChatGPT is wellicht de bekendste AI-chatbot en heeft het begrip voor veel mensen gevormd. Andere AI-chatbots zoals Gemini, Claude of STRATO GPT werken volgens hetzelfde principe, maar zetten andere taalmodellen in.
Sinds 2 augustus 2026 is deze informatie verplicht: volgens artikel 50 van de Europese AI-verordening moet je uiterlijk bij het eerste contact geïnformeerd worden dat je met een AI schrijft, tenzij dat eerder al duidelijk is geworden. Meestal staat de melding in de begroeting of bovenaan het chatvenster. Als je heel snel antwoord krijgt in telkens dezelfde stijl wijst dat meestal op een AI, maar dat kun je nooit met 100% zekerheid weten.
Voor de meeste AI-chatbots zijn een browser en een gebruikersaccount bij de aanbieder voldoende. Sommige aanbieders laten je ook zonder account chatten, maar dan meestal met beperkte functies. STRATO GPT open je zonder installatie via de STRATO klantenlogin.
De techniek lijkt op elkaar maar het kanaal verschilt. Een chatbot antwoord in geschreven tekstvorm, een voicebot antwoordt in gesproken taal. Met een voicebot kun je bijvoorbeeld een telefoongesprek voeren. De beste voicebots filteren achtergrondgeluid en begrijpen verschillende accenten en talen.
Chatbots voor je eigen werk bestaan gratis met limieten, en in betaalde tarieven met hogere of helemaal geen limieten, afhankelijk van de aanbieder. Een chatbot voor je eigen website reken je meestal maandelijks af. De AI chatassistent van STRATO test je een maand gratis, en zeg je naar wens maandelijks op. Eerder op de pagina vind je de links naar de STRATO producten.
