Adobe Lightroom-alternatieven: zo bewerk je gratis foto’s

Digitale foto’s beheren: alternatieven voor Adobe Lightroom

De mogelijkheden van digitale fotografie zijn tegenwoordig enorm. In het tijdperk van betaalbare DSLR-camera’s en steeds verder geoptimaliseerde smartphonecamera’s kan iedereen mooie foto’s maken. Daarnaast maakt krachtige beeldbewerkingssoftware, zoals Adobe Photoshop of GIMP, de bewerking van kwalitatief hoogwaardige opnames eenvoudiger en intuïtiever dan ooit.

Terwijl de grenzen tussen professionele fotografen en goede amateurs steeds meer vervagen, zijn ook in het digitale fotobeheer en de foto-optimalisatie grote stappen gemaakt. Naast de hoeveelheid digitale beelden die bij elke gedenkwaardige gebeurtenis worden gemaakt – bij bruiloften en verjaardagen, tijdens vakanties of in het dagelijkse leven, beroepsmatig of privé – is voor leken het juiste afbeeldingenbeheer een steeds belangrijker thema. Bovendien worden de optische eisen die worden gesteld aan foto’s steeds hoger in sociale fotonetwerken, zoals Pinterest en Instagram. Dit maakt een snelle en betrouwbare beeldoptimalisatie noodzakelijk.

De fotobeheersoftware Adobe Lightroom is momenteel marktleider op het gebied van het beheer en de bewerking van digitale foto’s. Voor profs is het programma met zijn vele functies en mogelijkheden bijna onmisbaar. Het programma is in verhouding echter vrij duur. Welke gratis fotobeheertools zijn de beste alternatieven? Wij stellen een paar goede Adobe Lightroom-alternatieven voor.


Afbeeldingsbestanden gecomprimeerd of ‘RAW’?

Voor we ingaan op de vraag welke gratis Adobe Lightroom-alternatieven er zijn, is het voor beginners zinvol om nog even in te gaan op het thema afbeeldingsformaten. Het is belangrijk om het verschil te begrijpen tussen RAW-afbeeldingsbestanden en gecomprimeerde afbeeldingsbestanden om het nut van fotobeheerprogramma’s te begrijpen. Want in tegenstelling tot pure beeldbewerkingsprogramma’s als Photoshop, gaat het minder om het creatieve ontwerp dan om de juiste archivering, aanpassing en presentatie van de afbeeldingen.

Bij digitale opslagformaten wordt een onderscheid gemaakt tussen gecomprimeerde en ruwe (RAW) afbeeldingsbestanden. Het gebruikelijke gecomprimeerde formaat voor digitale afbeeldingen is JPEG (‘Joint Photographic Experts Group’-formaat, doorgaans .jpg of .jpeg). Daarnaast zijn PNG, GIF en het containerformaat TIFF ook bekend. Afbeeldingen worden opgeslagen en gecomprimeerd, zodat ze 5 tot 10 keer zo weinig plaats innemen als volledig ruwe bestanden. Het opslagproces wordt ook versneld. Compressie houdt echter ook altijd een verlies van optische kwaliteit in – omdat bij JPEG-compressie een automatische witbalans is ingesteld en beeldwaarden worden gecomprimeerd naar aflopende relevantie, zijn de kwaliteitsverschillen soms meer, soms minder zichtbaar. Het resultaat is een verlies van kwaliteit dat zich uit in de detaillering, het contrast of de scherpte.

Naast gecomprimeerde bestanden bestaan er tevens ruwe bestanden, ook ‘RAW’-bestanden genoemd. Ze bevatten de onbewerkte beeldinformatie van de originele opname en zijn zodoende kwalitatief hoogwaardiger dan gecomprimeerde bestanden. Digitale camera’s geven individuele RAW-bestanden uit, die in verschillende bestandsformaten voorkomen zoals .raw, .dng, .raf of .crw. Sommige smartphones ondersteunen deze output ook. Omdat RAW-formaten dus verschillende soorten informatie bevatten, afhankelijk van de camerafabrikant, zijn er aanvullende RAW-converters nodig om ze te transformeren in gecomprimeerde, handzame formaten, zoals JPEG, TIFF of PNG. RAW-bestanden zijn beduidend groter en nemen ook veel meer plaats in bij de opslag op een SD-kaart, wat ze vaak onhandig in gebruik maken. Daarom zijn fotobeheerprogramma’s ideaal om opslagvriendelijke formaten te maken. Hieronder leer je enkele geschikte gratis programma’s kennen.


Lightroom vs. RawTherapee – de flexibele allrounder

RawTherapee is een comfortabel alternatief voor Lightroom. Het opensourceprogramma is compatibel met Windows, Mac en Linux en biedt veel functies voor het archiveren, converteren en bewerken van RAW-data en andere beeldformaten. Het aanpassen van kleur, verzadiging, helderheid, contrast, scherpte evenals het uitsnijden en uitlijnen is met dit programma geen probleem. Vooral bij ruisreductie bewijst RawTherapee zich als betrouwbare tool. Met de previewmodus kunnen onervaren gebruikers bestanden veilig bewerken zonder het gevaar te lopen het origineel kwijt te raken. In het geheugen kunnen de opgeslagen versies eenvoudig weer worden teruggevonden.

De functies voor opslag en instellingen van het programma zijn wat verstopt onderaan de rand van de gebruikersinterface. Het programma is beschikbaar in 15 talen en biedt handige functies, zoals het instellen van vaste bewerkingsprofielen en een batchverwerking, waarbij meerdere afbeeldingen gelijktijdig kunnen worden geoptimaliseerd. Het laadt gangbare bestandsformaten, zoals HDR DNG (16, 24 en 32 bits), JPEG, PNG (8 en 16 bits) en TIFF (8, 16 en 32 bits). Het kan de formaten JPEG, PNG (8 en 16 bits) en TIFF (8 en 16 bits) opslaan en creëren. Wanneer je jezelf wat tijd geeft om te wennen aan het gebruik van RawTherapee en een paar kleine schoonheidsfoutjes qua bewerking en snelheid op de koop toe neemt, biedt het gratis programma vooral wat betreft het converteren van RAW-bestanden handige opties.

Lightroom-alternatieven: RawTherapee
RawTherapee biedt veel opties voor toegewijde fotografen, maar je moet er wel even aan wennen

Conclusie: met zijn vele functies en flexibele mogelijkheden is RawTherapee een aanbevelenswaardige tool voor veeleisend afbeeldingenbeheer. Alleen de gebruiksvriendelijkheid bevat kleine tekortkomingen. Verder is het een adequaat gratis Adobe Lightroom-alternatief.

Voordelen Nadelen
compatibel met Windows, macOS en Linux gebruikersinterface is wennen
veilige previewmodus (origineel blijft behouden)
praktische functies, zoals batchfunctie en bewerkingsprofielen die kunnen worden opgeslagen

Lightroom vs. Darktable – intuïtief en zeer functioneel

Een ander goed en gratis alternatief voor Lightroom is het opensourceprogramma Darktable. Het zwartgrijze ontwerp en de gebruikersinterface met uitklapbare bedieningspanelen die het werk vereenvoudigen, zal ervaren gebruikers van Lightroom direct opvallen. De tool wordt hoofdzakelijk gestuurd via de bedieningspanelen, waar je wel even aan moet wennen. In tegenstelling tot zijn betaalde tegenhanger staat Darktable geen handmatige samenstellingen toe, maar importeert het programma helemaal geautomatiseerd fotogalerijen. Darktable is volledig compatibel met Linux en macOS en biedt inmiddels ook een versie die compatibel is met Windows. Deze versie is echter alleen geschikt voor 64 bits bestanden.

Wat betreft basic optimalisaties, van roteren tot gradatiecurves, kleurcorrecties en enkele beeldeffecten, onderscheidt Darktable zich met de vele functies. Ook uitsnijden, uitlijnen en het maken van diavoorstellingen is geen probleem met deze tool. Er missen echter wel enkele automatiseringsfuncties. Daarvoor kun je individuele voorinstellingen opslaan als profiel, wat het makkelijker maakt om je favoriete stijl te behouden. Met de live-previewfunctie kunnen alle veranderingen vooraf al worden bekeken. Het gebruik van Darktable is soms wat lastig en vraagt in het begin wat tijd om eraan te wennen. Met Darktable kun je foto’s organiseren, hun metadata aanpassen en ze naar de gewenste doelmap exporteren – als JPEG-, PNG-, 16-bit-PPM- en TIFF-formaten en als PFM- en EXR-bestanden. Zo staat alles op je computer overzichtelijk bij elkaar.

Lightroom-alternatieven: Darktable
Darktable biedt uitgebreide functies, maar heeft een paar kleine beperkingen wat betreft gebruiksgemak

Conclusie: Darktable is zowel optisch als functioneel een goed gratis alternatief voor Lightroom. Gebruikersinterface en functies zijn vergelijkbaar, maar niet allemaal beschikbaar. Voor de verwerking van RAW-bestanden is Darktable een betrouwbaar beginnersprogramma dat voor een gratis tool zeer veel opties biedt.

Voordelen Nadelen
bediening en ontwerp lijken op Lightroom gedeeltelijk lastige workflow
live-preview met overzicht van veranderingen zwakheden bij ruisfilters

Lightroom-alternatief LightZone – multifunctionele tool met oog voor detail

Het is nauwelijks te zien dat de fototool LightZone freeware is. Dat is ook niet verbazingwekkend als je de achtergrond van het ontstaan van de software kent: het programma is door de huidige Apple-medewerker Fabio Riccardi ontwikkeld als betaalde software, maar inmiddels onvoorwaardelijk vrijgegeven als opensourcesoftware. Je kunt er RAW-data zonder verlies mee optimaliseren en JPG- en TIFF-bestanden mee bewerken en exporteren. Hiermee kun je gerust experimenteren, de originele afbeeldingen worden namelijk automatisch opgeslagen als je gaat bewerken en kunnen te allen tijde weer worden teruggehaald. Zo kun je meerdere versies maken, zonder het origineel kwijt te raken. In de flexibele beeldweergave kun je alle versies naast elkaar laten tonen en vergelijken of gewoon de originele weergave van de afbeeldingenmap behouden.

Met verschillende handige stijlprofielen kunnen in LightZone meerdere foto’s op dezelfde wijze snel worden geoptimaliseerd. Dit is vooral handig als groepen foto’s er hetzelfde uit moeten zien, zonder telkens weer opnieuw te hoeven corrigeren. In plaats van gradatiecurves biedt LightZone als speciale functie de zogenaamde ZoneMapper, die 16 helderheidszones in de foto kan identificeren en waarmee contrast- of kleurwaarden kunnen worden aangepast met behulp van een previewbeeld. Met in- en uitklapbare kolommen kun je de afbeeldingen eenvoudig in de mappen van je desktop integreren en je metadata veranderen (naam, waarde, beschrijving van afbeelding, auteur en locatie). Met LightZone kun je RAW-data zonder verlies optimaliseren en JPG- en TIFF-bestanden bewerken en exporteren.

Lightroom-alternatieven: LightZone
LightZone biedt uitgebreide bewerkingsfuncties op professioneel niveau, inclusief handige extra functies, zoals de ZoneMapper

Conclusie: LightZone is een geavanceerd beeldbeheerprogramma, dat nauwelijks iets te wensen overlaat. De menu’s zijn zowel multifunctioneel als overzichtelijk. De ZoneMapper biedt als bijzondere feature daarnaast een zeer doelgerichte bewerking van toonwaarden, wat ook fotografen met professionele ambities zal aanspreken. Een betrouwbaar allround programma voor gebruikers met al wat ervaring.

Voordelen Nadelen
compatibel met Windows, macOS en Linux vertragingen bij het laden mogelijk
originele bestanden worden automatisch opgeslagen niet in het Nederlands beschikbaar
ZoneMapper maakt doelgerichte toonwaarde-optimalisatie mogelijk
vooraf ingestelde stijlprofielen maken ontwerpen eenvoudiger

Lightroom-alternatief Google Foto’s – mobiel, eenvoudig en speels

De browser-gebaseerde fotobeheertool Google Foto’s is een eenvoudig en speels alternatief voor Lightroom. Als deel van de Google-cloud kunnen geregistreerde gebruikers hun afbeeldingen gratis archiveren, indelen en bewerken. Het programma is lang niet zo complex als de hierboven genoemde desktopprogramma’s; Google focust vooral op het opslaan en delen van afbeeldingen met max. 16 megapixels en HD-video’s met max. 1.080p. De software kan op mobiele toestellen worden gebruikt, waardoor opnames die zijn gemaakt met de smartphone snel en gemakkelijk via de app kunnen worden geïntegreerd. Omdat de afbeeldingen via de server online beschikbaar zijn, kunnen ze ook gerust van de mobiele telefoon worden verwijderd als de opslagcapaciteit tekort schiet. Foto’s die zijn opgeslagen op de computer kunnen met Google Foto’s back-upfunctie automatisch in de cloud worden gezet.

De foto’s worden door de tool in de Google-cloud opgeslagen en kunnen worden gebruikt voor albums, collages, animaties en panoramafoto’s. Met vereenvoudigde en gemakkelijk te bedienen tools kun je foto’s bijsnijden en roteren of veranderingen aanbrengen in de helderheid, kleur en scherpte. Wanneer je met vrienden foto’s van een bijzondere ervaring wilt delen en zij ook foto’s willen toevoegen, kan dat heel gemakkelijk door het vrijgeven van geselecteerde fotoalbums. Het is zelfs mogelijk om foto’s te zoeken op gezichtsherkenning om smartphonefoto’s preciezer te kunnen ordenen en een naam te geven. Een groot nadeel is dat Google de hiervoor noodzakelijke gebruikersgegevens moet verzamelen. Wie die niet graag prijsgeeft, geen Google-account wil aanmaken of liever een professionelere software wil, kan beter een desktopversie gebruiken.

Lightroom-alternatieven: Google Foto’s
Eenvoudig en mobiel: met Google Foto’s afbeeldingen archiveren en online delen

Conclusie: Google Foto’s is een handig programma om foto’s snel en eenvoudig te ordenen, te bewerken en met anderen te delen. Vooral voor mobiele gebruikers is de tool heel praktisch. Wie zijn foto’s serieus wil bewerken, loopt met Google Foto’s echter snel tegen grenzen aan.

Voordelen Nadelen
browser-gebaseerd (niet afhankelijk van besturingssystemen) zeer rudimentaire beeldbewerking
zeer eenvoudig te bedienen alleen beschikbaar met geregistreerd Google-account
makkelijk delen van afbeeldingen, bijv. via social media (Facebook, Twitter) hoofdzakelijk geschikt voor recreatief gebruik
mobiel via app te gebruiken
geautomatiseerde opslag mogelijk
direct eenvoudige collages en animaties maken

Lightroom-alternatief PhotoScape – perfect voor hobbyfotografen

De sobere freeware PhotoScape is een uitstekende keus voor mensen die geen of weinig ervaring hebben met fotobeheerprogramma’s. Met overzichtelijke, deels vooraf ingestelde functies kun je je foto’s eenvoudig beheren en met diverse tools optimaliseren. Basisfuncties, zoals retoucheren, uitsnijden, effectenfilters, kleur- en helderheidscorrectie en collages en andere effecten (teksten toevoegen, kaders, spreekballonnen, etc.) bieden alles wat hobbyfotografen nodig hebben voor snelle beeldbewerking. Via het schermmenu dat is geïntegreerd in de desktopweergave, kunnen foto’s ook als batch worden bewerkt.

PhotoScape is vooral interessant voor gebruikers van sociale beeldnetwerken, omdat je van afbeeldingen met het programma eenvoudige animaties in GIF-bestanden kan maken. Ook kunnen foto’s heel simpel met drag-and-drop in verschillende collagesjablonen worden ingevoegd en individueel worden geordend – een ideale optie voor het presenteren van familie- of vakantiefoto’s. Met de in de desktop geïntegreerde, makkelijk te bedienen gebruikersinterface kan PhotoScape ook eenvoudig worden uitgeprobeerd door onervaren gebruikers. PhotoScape is compatibel met Windows en beschikbaar voor Mac (als PhotoScape X). De tool opent en converteert RAW-formaten in JPEG-, PNG-, GIF-, BMP- en TIFF-bestanden.

Lightroom-alternatieven: PhotoScape
PhotoScape is een handige en eenvoudig te bedienen fotobeheertool voor beginners.

Conclusie: simpel, snel en eenvoudig – dat zijn de kwaliteitskenmerken van PhotoScape. Wie foto’s vooral voor privégebruik wil beheren en liever een makkelijk te bedienen programma gebruikt dan zich te moeten verdiepen in ingewikkelde functies, vindt hier alle noodzakelijke tools. Voor profs of professionele hobbyisten is de tool echter op den duur minder geschikt.

Voordelen Nadelen
eenvoudige gebruikersinterface voor beginners niet compatibel met Linux
collagefunctie (drag-and-drop) niet geschikt voor complexere beeldoptimalisaties
eenvoudige GIF-animaties

Freeware: goede Lightroom-alternatieven voor hobbyisten en ervaren profs

Zoals de bovenstaande voorbeelden laten zien, zijn er veel handige alternatieven voor Lightroom waar ook onervaren gebruikers zonder problemen en intuïtief mee kunnen werken. Veel gratis tools bieden weliswaar niet de complexe functies en mogelijkheden van het betaalde Adobe-programma, maar zelfs voor hobbyisten met professionele ambities zijn er heel goede resultaten te bereiken op het gebied van beeldbeheer en -optimalisatie met tools als LightZone. Wie zich dus creatief wil uitleven met het thema fotografie en toch niet teveel geld wil uitgeven, zal veel profijt hebben van deze gratis Adobe Lightroom-alternatieven.

Programma Besturingssysteem Browser/desktop Bestandsformaten
RawTherapee Windows
macOS
Linux
Desktop Opent: HDR DNG (16, 24 en 32 bits), JPEG, PNG (8 en 16 bits) en TIFF-bestanden (8, 16 en 32 bits)
Slaat op/exporteert: JPEG, PNG (8 en 16 bits) en TIFF (8 en 16 bits)
Darktable macOS
Linux
Desktop Opent/slaat op/exporteert: JPEG-, PNG-, 16 bits PPM-/TIFF-formaten, PFM-, EXR-bestanden
LightZone Windows
macOS
Linux
Desktop Opent/slaat op/exporteert: JPG- en TIFF-bestanden
Google Foto’s onafhankelijk Browser
PhotoScape Windows
macOS
Desktop Opent/slaat op/exporteert: RAW-formaten in JPEG-, PNG-, GIF-, BMP- en TIFF-bestanden
  • Gecertificeerde veiligheid

    Gecertificeerde veiligheid
  • Beste hostingbedrijf

    Beste hostingbedrijf
  • MKB Best Choice

    MKB Best Choice
  • Professionele support

    Professionele support
  • Hosted in Germany

    Hosted in Germany