HTTP 503 (Service Unavailable): betekenis en oplossingen

  1. Home
  2. Handboek
  3. HTTP-error 503

HTTP 503 (Service Unavailable)

HTTP-fout 503 is een van de bekendste foutmeldingen op internet. Bijna elke internetgebruiker heeft deze al eens gezien. Vaak verdwijnt de fout vanzelf als je de pagina opnieuw laadt, maar soms blijft 503 verschijnen – ook na meerdere keren refreshen van het browservenster.

Het maakt daarbij niet uit of je een website via je desktop-pc, tablet of smartphone bezoekt. De 503-foutmelding is een melding van de webserver dat de opgeroepen dienst tijdelijk niet beschikbaar is (‘Service Unavailable’). In deze handleiding vind je precies waarom dit gebeurt en welke maatregelen gebruikers én serverbeheerders kunnen nemen.


Wat betekent de HTTP 503-code?

Foutcode 503 is een van de statuscodes die een server kan gebruiken om te reageren op HTTP-verzoeken van clients zoals webbrowsers. Deze foutcode valt onder de 500-foutmeldingen, precies als bijvoorbeeld de 502- of de 504-fout.

De server vertelt de client hiermee of de aanvraag met succes is verwerkt, of dat verdere stappen van de client nodig zijn voor de verwerking. 503 is een HTTP-code die erop duidt dat er op de server iets misgaat. De code betekent ‘Service Unavailable’ en meldt de client dus dat de server tijdelijk niet beschikbaar is. Een overeenkomstige waarde in het veld ‘Retry-After’ in de koptekst van het HTTP-antwoord maakt het mogelijk om een later tijdstip op te geven waarop het verzoek waarschijnlijk kan worden verwerkt.

De exacte formulering van de foutmelding kan enigszins afwijken, zoals blijkt uit de volgende lijst van enkele veelvoorkomende varianten:

  • Statuscode HTTP Error 503
  • HTTP 503
  • HTTP Error 503
  • HTTP Error 503 The service is unavailable
  • 503 Error
  • HTTP Server Error 503
  • Error 503 Service Unavailable
  • HTTP /1.1 Service Unavailable
  • 503 Service Unavailable Error
  • 503 Service Temporarily Unavailable
  • Service Unavailable – DNS Failure
  • Error 503 Maximum threads for service reached

Wanneer treedt HTTP-fout 503 (Service Unavailable) op?

Je ziet de HTTP 503-foutmelding als een server de gevraagde pagina’s niet aan jouw client (de browser) kan leveren. Dit zijn de drie meestvoorkomende oorzaken van de fout:

Er vindt onderhoud plaats aan de server, bijvoorbeeld om updates te installeren of back-ups van databases te maken, en daarom is de server tijdelijk afgesloten van het internet.

De server is overbelast en ontvangt meer aanvragen dan deze kan verwerken. Om deze reden reageert de server met de foutmelding. Er zijn veel redenen mogelijk voor zo’n overbelasting. Vaak is een onverwachte piek in traffic de oorzaak, maar ook een continue groei van de website kan overbelasting veroorzaken wanneer de resources niet tegelijkertijd worden uitgebreid. Andere mogelijke oorzaken zijn malware- en spamaanvallen en onjuiste programmering van de webapplicatie of het contentmanagementsysteem.

Soms kan een onjuiste DNS-serverconfiguratie op de client (computer of router) een HTTP 503-foutmelding opleveren. De geselecteerde DNS-server zelf kan ook tijdelijk problemen hebben, zodat het opgestarte HTTP-verzoek resulteert in deze ‘niet beschikbaar’-melding.

HTTP 503
Voor contentmanagementsystemen zoals WordPress zijn er verschillende plug-ins waarmee je eigen HTTP 503-foutpagina's kunt ontwerpen.

Zo los je HTTP 503-fouten op

De 503-fout is vervelend voor zowel de bezoekers als voor de beheerders van een website. Het feit dat de browsergebruiker de gewenste website niet kan benaderen is vooral lastig als de daar aangeboden dienst snel nodig is; bijvoorbeeld als je iets wilt overboeken via je bank of een bericht wilt verzenden. Maar ook als je andere webapplicaties of clouddiensten gebruikt, zoals games, Office-toepassingen, cloud storage of projecttools, wil je waarschijnlijk niet te lang wachten totdat de dienst weer beschikbaar is.

Ook voor de beheerders van de desbetreffende website is het belangrijk om de problemen met prioriteit op te lossen. De ontoegankelijkheid van hun dienst leidt onvermijdelijk tot ontevreden gebruikers en een verlies aan traffic. Daarnaast kunnen vaak voorkomende HTTP 503-problemen leiden tot een slechtere ranking in zoekmachines.


503-error: suggesties voor client-gebruikers

Als je toegang wilt krijgen tot een website, maar de 503-error als antwoord krijgt, weet je vaak niet wat de exacte oorzaak is. Een uitzondering hierop vormen de reeds genoemde onderhoudswerkzaamheden, die door de beheerder van de website zijn gepland. Meestal informeert de beheerder de gebruikers hierover via een aangepaste 503-foutpagina. Op die pagina staat vaak ook informatie over de duur van de uitval. Zijn er geen aanwijzingen dat de HTTP 503-fout het gevolg is van onderhoud? Dan kun je de volgende oplossingen proberen om te zien of daardoor het probleem van ‘Service Unavailable’ verdwijnt.


Oplossing 1: de pagina opnieuw laden

Het is mogelijk dat de server alleen op sommige momenten niet in staat was om het HTTP-verzoek correct te beantwoorden. In dit geval kan het voldoende zijn om de pagina opnieuw te laden om de HTTP 503-fout op te lossen. Om dit te doen, klik je op de refresh-knop naast de adresbalk van je browser of gebruik je de [F5] toets of de toetsencombinatie [CTRL] + [R].

Let op!
Zie je de melding 503 Service Unavailable bij het afronden van een online betaling of tijdens een bestelling? Wees dan heel voorzichtig met het opnieuw laden. Het is namelijk mogelijk dat daardoor de verwerking nog eens wordt uitgevoerd. Ofwel: een dubbele bestelling of betaling. Veel betaaldiensten en creditcardmaatschappijen gebruiken echter speciale beschermingsmechanismen om dergelijke gevallen te voorkomen.


Oplossing 2: opnieuw opstarten of de DNS-server wijzigen

We schreven het al: de oorzaak van een 503-fout kán een probleem zijn met de DNS-server. Dit wordt meestal aangekondigd door de specifieke melding ‘Service Unavailable - DNS Failure’. Deze foutmelding duidt op een foutieve DNS-configuratie van het systeem of de router óf op een technisch probleem van de gekozen DNS-server. In het eerste geval kun je het vaak oplossen door de apparaten te herstarten. In het laatste geval moet je een andere DNS-server kiezen.


Oplossing 3: bezoek de website op een later tijdstip

Heb je alle voorgaande oplossingen geprobeerd, dus opnieuw laden, herstarten en de DNS-serverconfiguratie? En treedt de fout nog steeds op? Dan is het aan te raden om de website simpelweg te sluiten en het op een later tijdstip opnieuw te proberen. De reden voor het niet beschikbaar zijn is meestal een grote hoeveelheid traffic. Dus je ontlast de webserver op deze manier en als je terugkeert, is de server misschien weer stabiel en kan hij weer alle HTTP-verzoeken op de juiste manier verwerken. Dit geldt natuurlijk ook als de 503-fout het gevolg is van onderhoudswerkzaamheden, waarvan de beheerder je niet informeert via een specifieke foutpagina.


Oplossing 4: neem contact op met de beheerder van de website

Als een website langdurig niet toegankelijk is, kan het nuttig zijn om contact op te nemen met de verantwoordelijke beheerder of supportafdeling (als die er is). Je kunt dan informeren naar de reden van het HTTP 503-probleem en de status van de storing.


HTTP 503-problemen: de opties voor serverbeheerders

Om de eerder genoemde redenen (ontevreden gebruikers, traffic-verlies, mogelijke bestraffing door zoekmachines) is het voor websitebeheerders belangrijk om HTTP 503-fouten zo snel mogelijk te corrigeren. Beter nog: voorkom dat zulke fouten überhaupt optreden!

Dit is natuurlijk niet altijd mogelijk. Bijvoorbeeld als je de server tijdelijk moet uitschakelen vanwege onderhoudswerkzaamheden aan je project. Maar met aantrekkelijk vormgegeven foutpagina’s kun je jouw bezoekers informeren over de omstandigheden van de downtime. Het is ook een goed idee om aan te geven wanneer je website weer beschikbaar is. Dat kan natuurlijk alleen als je de duur van het onderhoudsproces goed kunt inschatten. We zetten nog een paar tips en trucs voor de omgang met foutcode 503 op een rij.


Oplossing 1: de hosting-resources in het oog houden

Traffic is waarschijnlijk het grootste knelpunt als het gaat om HTTP 503-problemen. Aan de ene kant wil je natuurlijk zo veel mogelijk bezoekers naar je website te trekken. Aan de andere kant verhoogt een toename van het aantal bezoekers ook de belasting van de webserver en daarmee de kans op 503-fouten. Het is daarom van groot belang om het aantal gebruikers bij te houden en de hosting-resources tijdig op te schalen. Zo kun je de stabiliteit op de lange termijn waarborgen. Voer je webprojecten uit die sterk afhankelijk zijn van seizoensgebonden evenementen, zoals een webshop voor kerstartikelen? Dan kun je beter kiezen voor een hostingoplossing waarmee je de servercapaciteit tijdelijk kunt verhogen.


Oplossing 2: software regelmatig updaten

Als kwaadaardige software en spam een 503-fout veroorzaken, kun je contact opnemen met je hostingaanbieder om een oplossing te vinden. Maar dit scenario wil je natuurlijk liever vermijden. Besteed daarom vanaf het begin aandacht aan de veiligheid van je website. Natuurlijk spelen de voorwaarden van je provider een belangrijke rol. Afhankelijk van het gekozen serverpakket ligt de verantwoordelijkheid voor de beveiliging soms vooral bij jou, soms meer of zelfs uitsluitend bij de hostingaanbieder. Zorg er hoe dan ook voor dat je altijd de nieuwste software hebt, door beschikbare updates onmiddellijk te installeren. Wanneer je werkt met verouderde applicaties, vormen deze al snel een open deur voor hackers.


Oplossing 3: programmeerfouten opsporen en verhelpen

Een onjuiste programmering van je website of het gebruikte contentmanagementsysteem is ook reden voor een HTTP 503-fout aan de serverzijde. WordPress is bijvoorbeeld erg gevoelig voor 503-fouten als gevolg van te lange laadtijden. Dit kan het gevolg zijn van een te groot aantal databasetoegangen, maar ook van slecht geprogrammeerde plug-ins. Plug-ins voegen weliswaar functies toe aan het CMS, maar vertragen het systeem vaak onnodig. Hetzelfde geldt als je te veel extensies toevoegt. De truc is dus om de problematische plug-ins eruit te filteren, zodat je ze in geval van twijfel kunt uitschakelen.