Als u geen eigen datacenter kunt of wilt opzetten, is cloud computing de oplossing. Dit computermodel biedt verschillende voordelen die zowel voor particulieren als internationale bedrijven aantrekkelijk zijn. Maar wat is cloud computing precies? We bekijken dit computermodel en leggen de voor- en nadelen ervan uit.

Wat is cloud computing?

Het opzetten van een eigen datacenter is tijdrovend en kostbaar. Niet alleen zijn er specialisten nodig voor de installatie en het onderhoud, maar het is ook niet mogelijk om het datacenter aan te passen aan de vraag. Daardoor zijn er vaak meer middelen beschikbaar dan daadwerkelijk nodig zijn, wat het hele proces behoorlijk inefficiënt maakt.

Cloud computing lost veel van deze problemen op. In plaats van zelf technologie aan te schaffen, te installeren en te onderhouden, maken bedrijven en particulieren gebruik van webservices die door één enkele provider worden gehost. Op deze manier profiteren gebruikers van schaalvoordelen en kunnen ze hun capaciteiten snel, eenvoudig en dynamisch opschalen. In de meeste gevallen verloopt deze vorm van moderne outsourcing via een huurmodel.

Als het gaat om cloud computing, kunnen de aangeboden diensten variëren van cloudopslagruimte die wordt gefaciliteerd door externe servers tot infrastructuur in de cloud, waar gebruikers via internet toegang krijgen tot volledige datacenters.

Volgens een paper van het National Institute of Standards and Technology moeten diensten aan bepaalde kenmerken voldoen om als cloud computing te kunnen worden aangemerkt:

  • On-demand selfservice: gebruikers moeten altijd zelfstandig de benodigde middelen kunnen aanvragen zonder contact op te nemen met de serviceprovider.
  • Brede netwerktoegang: Cloud computing moet toegankelijk zijn via het internet en via gestandaardiseerde mechanismen en protocollen die een brede toegankelijkheid garanderen.
  • Pooling van resources: Het samenvoegen van meerdere computingresources is een basisvereiste voor cloud computing. Dit gebeurt in de vorm van serverparken, die resources, zoals verwerkingskracht en opslagruimte, dynamisch toewijzen en herverdelen om aan de behoeften van meerdere gebruikers te voldoen. Klanten weten mogelijk niet precies waar de resources die ze gebruiken zich bevinden.
  • Snelle elasticiteit: De levering van capaciteiten moet snel en op basis van de behoeften gebeuren. In sommige gevallen kan schaalvergroting automatisch plaatsvinden zonder dat gebruikers of dienstverleners hoeven in te grijpen.
  • Gemeten service: Het gebruik van clouddiensten wordt voortdurend gemonitord, wat zorgt voor meer transparantie voor zowel providers als gebruikers.

Net zoals een elektriciteitscentrale het centrum van een elektriciteitsnet vormt, is cloud computing meestal ook gecentreerd rond een groot datacenter of een serverpark, waar de middelen van meerdere computers of servers worden gebundeld. Dit staat bekend als grid computing en maakt hoge prestaties mogelijk. In combinatie met virtualisatie kunnen individuele virtuele instanties worden gecreëerd voor gebruikers binnen het netwerk. De netwerktoegang werkt naadloos, zodat de gebruiker niet precies hoeft te weten waar zijn gegevens zijn opgeslagen.

Welke soorten cloud computing zijn er?

Er is nu een breed scala aan cloudoplossingen op de markt. Naast de prijs en de geboden ondersteuning verschillen deze opties vooral in termen van de aangeboden lagen en het implementatiemodel. De term ‘lagen’ verwijst naar de omvang van de dienst, en het implementatiemodel geeft het type cloud aan.

Servicemodel

Een laag komt overeen met een specifiek serviceniveau, en de verschillende ‘as a service’-niveaus, of lagen, beschrijven de reikwijdte van de dienst. Ze worden meestal weergegeven aan de hand van een piramidemodel. Infrastructure as a service heeft de grootste reikwijdte, terwijl software as a service zich richt op specifieke toepassingen.

  • Infrastructure as a Service (IaaS): Op dit niveau bieden providers complete hardwareoplossingen: rekenkracht, opslagruimte en netwerktechnologie. De instances die beschikbaar zijn voor de gebruiker zijn volledig virtueel en verdeeld over de resourcepool. IaaS kan dienen als basis voor verdere lagen, maar wordt ook aangeboden als een op zichzelf staand product.
  • Platform as a Service (PaaS): Deze laag gaat een stap verder door een complete cloudomgeving te bieden in plaats van alleen hardware. PaaS is voornamelijk bedoeld voor softwareontwikkelaars. Serviceproviders bieden een kant-en-klare ontwikkelomgeving in de cloud, gehost op hun hardware. Hierdoor besparen programmeurs zowel tijd als geld, omdat ze de omgeving niet zelf hoeven op te zetten en te onderhouden.
  • Software as a Service (SaaS): Op het hoogste niveau worden gebruikers softwareoplossingen vanuit de cloud aangeboden. SaaS is voornamelijk bedoeld voor de gemiddelde eindgebruiker, omdat deze zich geen zorgen hoeft te maken over het installeren en onderhouden van software en de zekerheid heeft dat de hardware voldoende krachtig is. Om toegang te krijgen tot de software gebruiken gebruikers een webbrowser of een beperkt programma dat de software vanuit de cloud laadt.
  • Everything as a Service (XaaS): Naast de drie bovengenoemde lagen bieden providers ook andere diensten aan. In dit geval wordt de term ‘as-a-service’ echter vaak gebruikt voor marketingdoeleinden. Een XaaS kan over het algemeen altijd worden toegeschreven aan een ander niveau of heeft zelfs helemaal niets te maken met cloud computing. Humans as a Service (HuaaS) is bijvoorbeeld gewoon een vorm van crowdsourcing waarbij een groep mensen taken uitvoert via internet.

Implementatiemodellen

De implementatiemodellen geven aan of de instances voor slechts één klant zijn gereserveerd of met anderen worden gedeeld. Implementatiemodellen worden gecategoriseerd op basis van het feit of een cloud wordt gedeeld en met wie deze wordt gedeeld.

  • Private cloud: De servers worden exclusief door één klant gebruikt. Een private cloud kan zich op locatie bevinden (interne cloud), maar dat hoeft niet. Zelfs bij een hostingprovider die gebruikmaakt van een serverpark is het mogelijk om speciale hardware te gebruiken waar andere klanten geen toegang toe hebben.
  • Community cloud: De community cloud functioneert op dezelfde manier als een private cloud, met dit verschil dat meerdere mensen een speciale hardware-instantie delen. Het samenvoegen van gebruikers gebeurt echter niet willekeurig. In plaats daarvan worden klanten uit dezelfde bedrijfstakken of met vergelijkbare interesses vaak gegroepeerd. Bovendien kan de community cloud zowel binnen een bedrijf als extern worden beheerd. Het doel is om middelen te besparen in vergelijking met het gebruik van meerdere private clouds.
  • Public cloud: Dit type implementatiemodel komt overeen met het eigenlijke idee achter de cloud. Dat wil zeggen dat u een serververbinding deelt met het grote publiek. Als gebruiker kunt u niet zien of wijzigen wie er nog meer gebruik kan maken van de serverbronnen.
  • Hybride cloud: Dit model is een combinatie van een private cloud en publieke clouds. Dit betekent dat een bedrijf of een individu kan bepalen welke delen van hun activiteiten privé moeten blijven – bijvoorbeeld beveiligingsaspecten – en welke openbaar moeten blijven.

Wat zijn de voor- en nadelen van cloud computing?

Cloud computing biedt aanzienlijke voordelen, vooral voor kleine tot middelgrote organisaties. Voor dergelijke ondernemingen is het opzetten van een IT-infrastructuur kostbaar en vereist het voortdurende ondersteuning en onderhoud door toegewijd personeel. Bovendien is het het beste als een datacenter evenredig meegroeit met de groei van de organisatie zelf. Aangezien dit traditioneel moeilijk te realiseren is, kopen bedrijven vaak nieuwe hardware in vaste cycli op basis van een schatting van hun toekomstige behoeften. Dit leidt er vaak toe dat er meer middelen worden aangeschaft dan daadwerkelijk nodig zijn.

Naast schaalbaarheid biedt cloud computing nog meer voordelen. Professionele serverparken, zoals die worden gebruikt door cloudproviders, zijn veel veiliger dan de meeste organisaties zelf ter plaatse kunnen beheren. Speciaal beveiligingspersoneel en serverspecialisten beschermen het datacenter tegen respectievelijk fysieke en digitale aanvallen, en brandveiligheidsexperts zorgen ervoor dat de gegevens veilig zijn voor brand. Ten slotte maken de meeste cloud computing-dienstverleners verplichte back-ups van alle gegevens.

Cloud computing heeft echter ook enkele nadelen, waardoor sommigen nog steeds niet zijn overgestapt. Over het algemeen bent u afhankelijk van de provider en hun configuraties. Als zij technische problemen ondervinden, heeft dat direct gevolgen voor uw bedrijfsvoering. Bovendien vereist cloud computing een sterke en stabiele internetverbinding om effectief te zijn en ervoor te zorgen dat medewerkers efficiënt kunnen werken.

De grootste zorg bij cloudoplossingen is de privacy van gegevens. Hoewel gegevens weliswaar beveiligd zijn in het datacenter of de serverfarm, brengt het verzenden van die gegevens via internet altijd een veiligheidsrisico met zich mee. Bovendien is ook de locatie van het datacenter van cruciaal belang. Als het datacenter zich bijvoorbeeld in de VS bevindt, is de cloudprovider op grond van de Patriot Act verplicht om gegevens op verzoek aan de Amerikaanse autoriteiten te overhandigen. Het is dan ook begrijpelijk dat veel mensen aarzelen om al dan niet gebruik te maken van cloud computing.

Voordelen van cloud computing

  • Geen acquisitiekosten
  • Geen kapitaalverplichting
  • Schaalbaar naar behoefte
  • Geen interne specialisten nodig
  • Datacenters worden goed onderhouden en zijn veilig

Nadelen van cloud computing

  • Vereist een stabiele en snelle internetverbinding
  • Zorgen over gegevensbescherming
  • Afhankelijkheid van de provider (vendor lock-in)
  • Beveiligingsrisico tijdens de overdracht
  • Lage individuele prijzen maken het verleidelijk om meer middelen te boeken dan u nodig hebt

Wanneer is cloud computing begonnen?

Het koppelen van computers om gebruikers meer rekenkracht en opslagruimte te bieden, is geen nieuw concept. Mainframes in de jaren vijftig waren al een stap in de richting van cloud computing. Destijds konden gebruikers via verschillende andere terminals in de organisatie (in bedrijven of universiteiten) toegang krijgen tot de mainframecomputer en gebruikmaken van de capaciteit ervan. Dit gebeurde aanvankelijk echter op basis van timesharing, waarbij gebruikers tijd moesten reserveren om gebruik te kunnen maken van de rekenkracht van de mainframe.

In de daaropvolgende decennia werd virtualisatie ontwikkeld, waardoor computerinstanties abstract konden worden nagebootst. Ten slotte werden dergelijke virtuele omgevingen met de uitvinding van het internet online beschikbaar gemaakt en kwamen ze in de jaren negentig voor een groter aantal gebruikers commercieel beschikbaar.

Op dat moment werd het concept van de cloud populairder, maar pas rond de eeuwwisseling begonnen bedrijven en particulieren steeds meer interesse te tonen in de technologie. De eerste clouddiensten waren individuele diensten, zoals een ruimte om bestanden te delen of Google Sheets en Docs, waar meerdere gebruikers tegelijkertijd aan een document kunnen werken. Tegelijkertijd begon Amazon echter ook zijn enorme serverparken aan andere gebruikers aan te bieden. Onder de naam Amazon Web Services (AWS) stelt het andere bedrijven in staat om de infrastructuur van de e-commercegigant te gebruiken en daarop software te draaien.

Tegenwoordig maakt cloud computing voor veel mensen deel uit van het dagelijks leven. De meeste smartphones (of meer in het algemeen het internet der dingen) staan continu in verbinding met de cloud. Zo worden foto’s die gebruikers met hun smartphone maken automatisch geüpload naar de clouddienst van Apple of Google, waardoor ze vanaf andere apparaten kunnen worden bekeken.

Ga naar hoofdmenu